Σάββατο, 7 Ιουλίου 2018

Όπως το ψωμί, του Βαγγέλη Κακατσάκη: σταυροδένοντας τις μνήμες με τις ρίζες



Μνήμες, αγάπες, λέξεις, Νίππος, μάνα και πατέρας, ποιητής, χρόνος και θάνατος, και πάλι λέξεις, παιχνίδια με τις λέξεις,  και πάλι θάνατος, και σιωπή, πατρίδα, πατρίδα και πατρίδα, Ευρώπη, Συρία, Ειδομένη, Μεσόγειος, πρόσφυγες, Λέσβος, Λαμπεντούζα, θάλασσα, ελπίδα, άνθρωπος, καλοσύνη, Κρήτη, Νίππος, κυπαρίσσι, χελιδόνια, ποίηση, Μνήμη και Λήθη, το ψωμί, η Μάνα, το Νίππος, οι Κατούνες, τ' Άγιο Πνεύμα, το κυπαρίσσι, τα χελιδόνια...

Αυτές οι λέξεις μου' ρθαν μόλις διάβασα την καινούρια ποιητική συλλογή του Βαγγέλη Κακατσάκη "Όπως το ψωμί" (Πυξίδα της Πόλης, Χανιά, 2018).

Τιτιβίσματα χελιδονιών οι φράσεις των ποιητών μας

γράφει ο ίδιος.

Λέξεις και φράσεις όλο ευαισθησία, καλοσύνη, ανθρωπιά· και μνήμες που σταυροδένουν με τις ρίζες· και παιχνίδια με τις λέξεις:

Αν...
[...]
Ο πολύς λαός στο φέουδό του...
Οι γραμματικοί στ' αρματολίκια τους...
Οι αρματολοί στα χαρτιά τους...
Οι πρόκριτοι στη μοίρα τους...

Δε γράφεται με τα "αν" η Ιστορία!

(Δεν μπορώ να μην σκεφτώ πως οι δύο προηγούμενες αναρτήσεις μου ήταν για τα βιβλία "Παιχνίδια με τις λέξεις" της Έρπενμπεργκ και "Αν" της Δημητρούκα, σύμπτωση ή τι περίεργα παιχνίδια...)

Όταν, λένε, φύγει το βιβλίο από τον συγγραφέα, τότε ανήκει στον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά· κι εκείνος κάνει τη δική του ανάγνωση, τη δική του ερμηνεία στα λόγια του συγγραφέα. Κι εγώ, σαν αναγνώστρια, αντί για τα δικά μου τετριμμένα λόγια και τις δικές μου ερμηνείες, θα μπορούσα καλύτερα ν' απομονώσω φράσεις δικές του και να τις κάνω σημαία μου, όπως:

Χειρότεροι από τους εχθρούς
που μας περιτρυγυρίζουν,
οι δαίμονες που επιμένουν
να κυκλοφορούν στις φλέβες μας.

(από το ποίημα Πρωτομαγιά)

Ένας χαμός στη Μεσόγειο.
Νεκροταφείο προσφύγων τα νερά της.
Ευρώπη ακούς;
Από το άλλο της αυτί
γιατί 'ναι η μάνα μας κουφή!
[...]
Τι παιχνίδι κι αυτό
της Πινακωτής...

(από το ποίημα Ευρώπη, ακούς;)

Κόντρα στους ανέμους των καιρών,
με σύμμαχο τον ήλιο,
ν' αντισταθούμε!

(από το ποίημα Ν' αντισταθούμε)


Η εικονογράφηση της Αγγέλας Μάλμου είναι διακριτική μα και ξεχωριστή!

Το κυπαρίσσι είναι το δέντρο του Αποκόρωνα, το δέντρο του Νίππους, είναι και το δέντρο της σιωπής, της περισυλλογής, του στοχασμού, της ηρεμίας, το δέντρο της επιστροφής...

Επιστρέφω στον ίσκιο του κυπαρισσιού μου.
Σταυροδένομε τις μνήμες με τις ρίζες.
Τοξεύομε τον ουρανό.
......................

Σταυροδένομε τις μνήμες με τις ρίζες. Τι όμορφη έκφραση! Νομίζω είναι η καλύτερη σε όλη τη συλλογή, αυτή που τα λέει όλα· οι μνήμες κλωθογυρίζουν διαρκώς, "ανάβει κερί στο μανουάλι της θύμησης" μας λέει, και ο γενέθλιος τόπος γίνεται, είναι, το σημείο αναφοράς, το σημείο αρχής και τέλους, είναι η επιστροφή, είναι οι ρίζες, είναι η Μάνα, "Επιφώνημα για όλες τις χρήσεις".

Ένα από τα πάμπολλα αποκορωνιώτικα κυπαρίσσια,
όπως το φωτογράφισα στο Νίππος ένα σούρουπο του περασμένου Γενάρη

Εις τσι Κατούνες ήμουνα, στσ' αυλές τ' Αγιού Πνευμάτου
και τα πουλιά ερώτουνα που γύρω μου πετούσαν,
αν βλέπουν τσοι φευγάτους μας στου ουρανού το δώμα.
Κανένα δεν απάντουνε, κανένα δεν εμίλιε.
Μόνο ένα μικρό πουλί, μια γλυκοποταμίδα,
είπε πως τσοι αντάμωνε, μόλις η νύχτα πέσει. 
Γι' αυτό και ομορφοτραγουδεί.

Θα βρήκε πιστεύω και τον πατέρα μου η γλυκοποταμίδα, κι ήθελα να του δώσει ένα μήνυμα και να του πει 

Στο φως του ονείρου
έχουμε ανάψει εμείς το κερί μας!

6 σχόλια:



  1. Εξαιρετική η όλη παρουσίαση δικαιώνει απόλυτα το "Σταυροδένοντας τις μνήμες με τις ρίζες..."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σ'ευχαριστώ Ευρυτάνα μου. Ο στίχος αυτός είναι ξεχωριστός!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. I think this is one of the most significant information for me.
    And i’m glad reading your article.
    But should remark on some general things, the web site style is perfect,
    the articles is really great : D. Good job…
    หนังออนไลน์

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Τα που γράφεις, έτσι όπως αγαπητικά τα γράφεις,
    για το «ΨΩΜΙ» μου, με συγκίνησαν βαθιά!
    Ιδιαίτερα, βέβαια, για το Νίππος, το χωριό μας.
    Πάνω απ’ όλα η αναφορά στον μπαμπά σου, Τον Τωραλέκο που δίδασκε ανθρωπιά και πρεπιά... Ευχαριστώ και τους φίλους για τα σχόλιά τους. Πάντα ανοιχτή η σελίδα σου, που μοσκοβολά γνώση κι αγάπη. Με νιππιανούς χαιρετισμούς!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Σ' ευχαριστώ Βαγγέλη για τα καλά σου λόγια και για την αναφορά σου στον πατέρα μου. Το αγαπούσε το χωριό του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή